Mikro i makroekonomija

4. MIKROEKONOMIJA I MAKROEKONOMIJA

Predstavnici klasične ekonomske misli su analizirali privredni život: 1) sa aspekta ponašanja pojedinačnih privrednih subjekata (domaćinstva i preduzeća), i 2) sa stanovišta privrede države kao celine. Medjutim, u svojim analizama oni nisu pravili posebnu razliku izmedju dva navedena aspekta analize. Istini za volju, to nisu ni mogli. Nisu raspolagali odgovarajućim statističkim podacima o privredi jedne države kao celine. Statističke službe u zapadnoevropskim državama devetnaestog veka bile su prilično nerazvijene. Tek posle Velike svetske ekonomske krize 1929-1933. godine, kada je država počela da zasniva svoje regulatorne ekonomske funkcije, počinju da se razvijaju i statističke službe koje prikupljaju i objavljuju podatke o celini privrednog života jedne države.

Velika ekonomska kriza 1929-1933. godine iz temelja je uzdrmala mehanizam kapitalističke reprodukcije, ali i postojeća ekonomska učenja. Ekonomija kao nauka počinje da se grana u dva osnovna pravca.

U prvom pravcu dominiraju analize ponašanja pojedinačnih ekonomskih subjekata, domaćinstava i preduzeća u korišćenju ograničenih prirodnih resursa.

U drugom pravcu, zahvaljujući razvoju statističkih službi, dominiraju analize ponašanja i kretanja ekonomskih agregata jedne zemlje, kao što su: društveni proizvod, nacionalni dohodak, investicije, ukupna potrošnja, izvoz, uvoz itd. Razlika izmedju dva navedena pravca postaje sve uočljivija. Prvi pravac dobija naziv mikroekonomija, a drugi pravac makroekonomija.

Termini mikroekonomija i makroekonomija vode poreklo od pojmova „micro-dynamics“ i „macro-dynamics“. Navedene pojmove prvi je upotrebio 1933. godine Ragner Friš (1895-1973), u radu koji je objavljen u Zborniku eseja napisanih u čast Gustava Kasela. Inače, Ragner Friš je prvi dobitnik Nobelove nagrade za ekonomiju koja mu je dodeljena 1963. godine. (D. Marseniæ, Ekonomika Jugoslavije, Savremena administracija, Beograd, 1995, str.4.